Avtorizasiya prosesi, xüsusilə Mostbet kimi platformalarda, istifadəçi məmnuniyyətinin əsas amillərindən biridir. Riyazi baxımdan, bu, bir neçə dəyişənin (login, şifrə, sistem statusu) düzgün kombinasiyası ilə nəticələnən bir hadisədir. Bu məqalədə, mostbet giriş zamanı tez-tez yaranan problemləri ehtimal nəzəriyyəsi və diskret riyaziyyat prizması ilə təhlil edəcək, hər bir ssenari üçün həll alqoritmləri təklif edəcəyik. Məqsəd, prosesin etibarlılığını artırmaq və istifadəçi səhvlərinin təsirini hesablama yolu ilə minimuma endirməkdir.
Giriş prosesini P(A) = P(L) × P(P) × P(S) kimi təqdim etmək olar, burada P(A) uğurlu avtorizasiya ehtimalı, P(L) düzgün login daxil etmə ehtimalı, P(P) düzgün şifrə daxil etmə ehtimalı, P(S) isə sistemin səlis işləmə ehtimalıdır. Təcrübə göstərir ki, P(L) və P(P) istifadəçi faktorundan asılı olaraq 0.95-ə qədər yüksələ bilər, lakin P(S) platformanın texniki infrastrukturu ilə müəyyən edilir. Mostbet üçün bu göstəriciləri təhlil etdikdə, əsas problemlər adətən P(P) amilində, yəni şifrə yadda saxlanmasında və P(S) amilində – məsələn, keş məlumatlarının təsirində yaranır.
Tutaq ki, istifadəçi şifrəsini n simvoldan ibarət bir çoxluqla yaradıb. Əgər simvollar çoxluğunun ölçüsü m-dirsə (məsələn, 26 hərf + 10 rəqəm = 36), onda mümkün kombinasiyaların ümumi sayı m^n-dir. n=8 və m=36 üçün bu, təxminən 2.8 trilyon variant edir. Lakin insan yaddaşı təsadüfi seçim üçün optimallaşdırılmayıb. Tədqiqatlar göstərir ki, istifadəçilərin təxminən 60%-i şifrələrində doğum tarixi və ya sadə ardıcıllıqlar istifadə edir, bu da effektiv axtarış sahəsini m^n-dən kəskin şəkildə azaldır. Mostbet-də “Şifrəni bərpa et” funksiyası bu ehtimal paylanmasını nəzərə alaraq, təhlükəsiz, lakin istifadəçi üçün hesablana bilən bir prosedur təklif edir – adətən, e-poçt və ya telefon vasitəsilə bir dəfəlik kod göndərilməsi. Bu kodun təsadüfi generasiyası, m=10 (rəqəmlər) və n=6 üçün 1.000.000 bərabər ehtimal olunan nəticə yaradır, bu da hücum ehtimalını 0.000001-ə endirir, lakin etibarlı bərpa ehtimalını 1-ə yaxınlaşdırır.
Hesabın müvəqqəti bloklanması adətən təhlükəsizlik alqoritmlərinin “yanlış müsbət” nəticəsi kimi baş verir. Bunu Bayes teoremi ilə izah etmək olar: P(Blok|Fəaliyyət) = [P(Fəaliyyət|Blok) × P(Blok)] / P(Fəaliyyət). Burada P(Blok) ümuman bloklanma ehtimalı aşağıdır, lakin P(Fəaliyyət|Blok) – məsələn, qeyri-adi IP ünvanından daxil olma və ya dəqiqədə çox sayda giriş cəhdi kimi fəaliyyət – blok şərti ilə yüksək korrelyasiya göstərə bilər. Mostbet-in sistemi belə anomaliyaları real vaxt rejimində aşkar edir. Problemin həlli üçün riyazi yanaşma, bu anomaliyaların mənbəyini müəyyən etmək və onları aradan qaldırmaqdır. Məsələn, keş məlumatlarının təmizlənməsi (P(S) amilinin tənzimlənməsi) və ya VPN istifadəsinin dayandırılması, P(Fəaliyyət|Blok) ehtimalını azaldaraq, sistemin hesabı normal fəaliyyət kimi qiymətləndirmə ehtimalını artırır.
Konkret misal: Tutaq ki, istifadəçi 5 dəqiqə ərzində 10 uğursuz giriş cəhdi etdi. Hər cəhd üçün uğur ehtimalı P(A)=0.95 qəbul edilərsə, ardıcıl 10 uğursuzluq ehtimalı (1-0.95)^10 = 0.05^10 ≈ 9.76×10^-14-dür. Bu, praktiki olaraq sıfıra yaxın bir ehtimaldır və Mostbet-in təhlükəsizlik sistemi bunu avtomatik hücum kimi qiymətləndirərək qoruyucu bloku aktivləşdirə bilər. Həll yolu sadədir: bir müddət gözləmək (məsələn, 15 dəqiqə), bu da sistem üçün zaman dəyişənini sıfırlayır və sonrakı cəhdin P(A) ehtimalını yenidən ilkin səviyyəyə qaytarır.
Mobil tətbiqdə avtorizasiya zamanı yaranan problemlər çox vaxt keş məlumatlarının korlanması ilə əlaqədardır. Bu prosesi ehtimal qrafiki kimi təsəvvür etmək olar: dügüm A (giriş cəhdi) ya B (dərhal uğur) ya da C (keş xətası) ilə nəticələnir. Keş xətasının baş vermə ehtimalı P(C), vaxtın t funksiyası kimi modelləşdirilə bilər: P(C) = k × t, burada k korunma sürətini göstərən sabitdir. Mostbet mobil tətbiqində, tətbiqi yenidən başlatmaq və ya məlumatları təmizləmək, t dəyişənini sıfırlayaraq P(C) ehtimalını sıfıra endirir. Bu, P(S) amilini bərpa edir və ümumi P(A) ehtimalını artırır.

Giriş problemlərini sistemli şəkildə təsnif etmək üçün onları ayrı-ayrı çoxluqlara bölmək olar. Bu, problem həllinin alqoritmini optimallaşdırmağa imkan verir. Aşağıdakı cədvəl əsas problem növlərini, onların təxmini baş vermə tezliyini (empirik məlumatlara əsaslanaraq) və optimal həll alqoritmini göstərir.
| Problem Çoxluğu (P) | Təxmini Tezlik (f) | Riyazi Səbəb Modeli | Mostbet-də Tətbiq Olunan Həll Alqoritmi |
|---|---|---|---|
| Şifrə səhvi (P1) | 0.45 | P(P) ≈ 0 | Şifrə bərpası funksiyasının aktivləşdirilməsi, bir dəfəlik kodun göndərilməsi. |
| Login səhvi (P2) | 0.25 | P(L) ≈ 0 | E-poçt/telefon nömrəsi ilə login yoxlanılması, istifadəçi adının avtomatik doldurulmasının yoxlanılması. |
| Keş/Kuki problemləri (P3) | 0.15 | P(S) < 0.5 | Brauzer/tətbiq keşinin təmizlənməsi, tətbiqin yenidən başladılması. |
| Şəbəkə/Konfiqurasiya (P4) | 0.10 | P(S) → 0 | VPN/SMS qorunmasının söndürülməsi, DNS serverinin dəyişdirilməsi, proqramın yenidən quraşdırılması. |
| Hesab Bloku (P5) | 0.05 | P(A) = 0 (müvəqqəti) | Müvəqqəti gözləmə (15-30 dəq.), dəstək xidməti ilə əlaqə. |
Cədvəldən göründüyü kimi, ən yüksək tezlikli problemlər (P1 və P2) birbaşa istifadəçi daxiletməsi ilə bağlıdır. Mostbet-in interfeysi bu səhvlərin ehtimalını azaltmaq üçün dizayn edilmişdir – məsələn, şifrənin görünməsi/gizlənməsi funksiyası P(P) amilini yaxşılaşdırır, çünki istifadəçi simvolları düzgün daxil etdiyini vizual yoxlaya bilər.

Yuxarıdakı təhlil əsasında, avtorizasiya uğursuzluğunun ümumi ehtimalını minimuma endirmək üçün addım-addım alqoritm tərtib etmək olar. Bu alqoritm, problem çoxluqlarının aradan qaldırılması ardıcıllığını təyin edir.
İki faktorlu autentifikasiya (2FA) giriş etibarlılığını kəskin şəkildə artırır. Riyazi olaraq, ənənəvi metodun etibarlılıq ehtimalı P(A) = P(L) × P(P) ≈ 0.95 × 0.95 = 0.9025 ikən, 2FA ilə bu ehtimal P(A_2FA) = P(L) × P(P) × P(2F) olur, burada P(2F) ikinci faktorun (SMS kodu, TOTP) düzgünlük ehtimalıdır. P(2F) də təxminən 0.95 qəbul edilərsə, ümumi ehtimal 0.9025 × 0.95 = 0.857375 olur ki, bu da ilk b
Bu riyazi dəyər ilk baxışda azalma kimi görünə bilər, lakin əslində təhlükəsizlik səviyyəsini göstərir. Tək faktorlu sistemdə hücum ehtimalı 1 – 0.9025 = 0.0975, yəni təxminən 9.75% təşkil edir. İki faktorlu sistemdə isə hücumun uğurlu olma ehtimalı 1 – 0.857 = 0.143 deyil, çünki hücumçu hər iki faktor üçün eyni anda uğur qazanmalıdır. Bu, P(Hücum) = (1 – P(L)) × (1 – P(P)) × (1 – P(2F)) və ya təxminən 0.05 × 0.05 × 0.05 = 0.000125 kimi hesablanır, bu da 0.0125%-ə bərabərdir. Beləliklə, 2FA sistemi giriş prosesinin mürəkkəbliyini bir qədər artırsa da, təhlükəsizliyi yüzlərlə dəfə gücləndirir.
Profilaktik tədbirlər giriş uğursuzluqlarının P(F) ümumi ehtimalını minimuma endirir. Bu, sistemin sabit vəziyyətində problemlərin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulmuş ardıcıl tətbiq olunan tədbirlər çoxluğunu əhatə edir. Əsas profilaktik çoxluq aşağıdakı elementlərdən ibarətdir: mütəmadi olaraq şifrənin yenilənməsi, cihaz siyahısının monitorinqi, iki faktorlu autentifikasiyanın aktiv edilməsi və proqram təminatının vaxtında yenilənməsi. Bu tədbirlərin hər biri uğursuzluq ehtimalını azaldan müstəqil amillərdir.
Məsələn, şifrənin 90 gündən bir dəyişdirilməsi, onun sızdırılma ehtimalını xeyli aşağı salır. Eynilə, cihaz siyahısının ayda bir yoxlanılması, tanınmayan cihazların vaxtında aşkarlanmasına və bloklanmasına imkan verir. Bu cür ardıcıl tədbirlər, təcili həll çoxluğuna daxil olma ehtiyacını azaldır və istifadəçi təcrübəsini sabitləşdirir.
Beləliklə, Mostbet platformasında giriş prosesi təsadüfi amillərdən asılı olmayan, riyazi qaydalarla idarə olunan strukturlaşdırılmış bir sistem kimi qurulub. Hər bir potensial problem öz həll çoxluğuna malikdir, istifadəçi isə bu alqoritmləri bilməklə hər hansı bir çətinliyi sürətli və effektiv şəkildə aradan qaldıra bilər. Platformanın davamlı inkişafı bu proseslərin daha da optimallaşdırılmasına və avtomatlaşdırılmasına yönəlib, bu da gələcəkdə giriş etibarlılığının daha da artacağını göstərir.